Polskie prawo reguluje kwestie związane z odbiorem przesyłek poleconych od organów administracji oraz innych instytucji. Zakres regulacji obejmuje obszary prawa cywilnego, prawa karnego oraz prawa administracyjnego.

Zachęcamy do zapoznania się z przepisami prawa dotyczącymi  postępowania cywilnego, administracyjnego oraz karnego w zakresie odbioru przesyłek oraz listów poleconych. Przedstawione poniżej akty prawne obowiązuje na terenie naszego kraju.

baza-wiedzy

[Sposoby dokonywania doręczeń] W postępowaniu cywilnym doręczenia mogą być dokonywane przez operatora pocztowego, osoby zatrudnione w sądzie, komornika, sądową służbę doręczeniową lub drogą elektroniczną (art. 131 i art. 1311 k.p.c.).

[ Kto może być odbiorcą pisma] Jeżeli stroną jest osoba fizyczna, doręczenia dokonuje się jej osobiście, a gdy nie ma ona zdolności procesowej – jej przedstawicielowi ustawowemu. To znaczy, że pismo kierowane do osoby niepełnoletniej ma obowiązek odebrać jej rodzic/opiekun prawny. Pisma procesowe lub orzeczenia dla osoby prawnej, jak również dla organizacji, która nie ma osobowości prawnej, doręcza się organowi uprawnionemu do reprezentowania ich przed sądem lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism. Pisma procesowe dla przedsiębiorców wpisanych do rejestru sądowego doręcza się na adres podany w tym rejestrze, chyba że strona wskazała inny adres dla doręczeń. Jeżeli ustanowiono pełnomocnika procesowego lub osobę upoważnioną do odbioru pism sądowych, doręczenia należy dokonać tym osobom (art. 133 k.p.c.).

[Doręczenia w dni wole i w nocy] W dni ustawowo uznane za wolne od pracy, jako też w porze nocnej doręczać można tylko w wyjątkowych wypadkach za uprzednim zarządzeniem prezesa sądu (art. 134 k.p.c.).

[Gdzie można doręczyć pismo] Doręczenia dokonuje się w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie. Na wniosek strony doręczenie może być dokonane na wskazany przez nią adres skrytki pocztowej (art. 135 k.p.c.).

[Doręczenia żołnierzom i osobom pozbawionym wolności] Doręczenia żołnierzom zasadniczej służby wojskowej, funkcjonariuszom Policji i Służby Więziennej dokonuje się przez ich organy bezpośrednio przełożone. Doręczenia osobom pozbawionym wolności dokonuje się przez zarząd odpowiedniego zakładu (art. 137 k.p.c.).

[Doręczenia, gdy nie można zastać adresata] Gdy doręczenia dokonuje się za pośrednictwem poczty, jednak nie jest ono możliwe ze względu na nieobecność adresata lub innych osób, które mogłyby pismo odebrać (tj. dorosłego domownika, administracji domu, dozorcy, domu lub sołtysa, jeśli te osoby nie są przeciwnikami adresata w sprawie i podjęły się oddania mu pisma), pismo pozostawia się w placówce operatora pocztowego, gdzie można je odebrać w terminie 7 dni. W przypadku, gdy pismo w tym terminie nie zostanie odebrane, ponownie zawiadamia się  adresata o prawie odbioru pisma w terminie 7 dni. Po upływie tego terminu doręczenie uważa się za dokonane. W takim przypadku doręczający zwraca pismo do sądu z adnotacją o odmowie jego przyjęcia (art. 138 i 139 k.p.c.).

Dla adresata, którego doręczający nie zastanie w miejscu pracy, można doręczyć pismo osobie upoważnionej do odbioru pism (art. 138 k.p.c.).

Jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma albo pokwitowania jego odbioru, doręczający sporządza na zwrotnym pokwitowaniu odpowiednią wzmiankę. W takiej sytuacji doręczenie uważa się za dokonane. Pismo nie przyjęte przez adresata, zwraca się organowi wysyłającemu (art. 139 k.p.c.).

[Zmiana adresu] Strony i ich przedstawiciele mają obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie swego zamieszkania. W razie zaniedbania tego obowiązku pismo sądowe pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres jest sądowi znany.  Tego przepisu nie stosuje się do doręczenia skargi o wznowienie postępowania lub skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Strona, która zgłosiła wniosek o dokonywanie doręczeń na adres oznaczonej skrytki pocztowej, ma obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie tego adresu  (art. 136 k.p.c.).

[Sposoby dokonywania doręczeń] W postępowaniu administracyjnym doręczeń dokonuje się za pośrednictwem operatora pocztowego, pracowników administracji, przez inne upoważnione osoby lub organy. Doręczeń dokonuje się także drogą elektroniczną (art. 39 i 391 k.p.a.).

[Ustanowienie pełnomocnika] Pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika(art. 40 § 1 i 2 k.p.a.).

W sprawie wszczętej na skutek podania złożonego przez dwie lub więcej stron pisma doręcza się wszystkim stronom, chyba że w podaniu wskazały jedną jako upoważnioną do odbioru pism (art. 40 § 3 k.p.a.).

Strona zamieszkała za granicą lub mająca siedzibę za granicą, jeżeli nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w kraju, jest obowiązana wskazać w kraju pełnomocnika do doręczeń, chyba że doręczenie następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej (art. 40 § 4 k.p.a.).

W razie niewskazania pełnomocnika do doręczeń przeznaczone dla tej strony pisma pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia (art. 40 § 5 k.p.a.).

[Gdzie można doręczyć pismo] Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, a w razie niemożności doręczenia pisma w ww. sposób, w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 42 k.p.a.).

[Doręczenia, gdy nie można zastać adresata] Gdy doręczenia dokonuje się za pośrednictwem poczty, jednak nie jest ono możliwe ze względu na nieobecność adresata lub innych osób (dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu, jeśli osoby te podjęły oddać się mu pismo), pismo pozostawia się w placówce operatora pocztowego, gdzie można je odebrać w terminie 14 dni. W przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ,  pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta)Adresatowi pozostawia się zawiadomienie, gdzie może odebrać pismo, w terminie 7 dniu. Jeśli pismo nie zostanie odebrane ponawia się zawiadomienie i wyznacza termin nie dłuższy niż 14 dni na odebranie pisma. Po upływie tego terminu doręczenie uważa się za dokonane. W takim przypadku pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 k.p.a.).

[Potwierdzenie odbioru] Nawet jeśli adresat odmawia potwierdzenia, że pismo odebrał, to doręczający sam to odebranie potwierdzi.

[Odmowa przyjęcia] Natomiast jeśli adresat odmówi przyjęcia pisma, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo włącza się do akt i uznaje się, że zostało doręczone w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata (art. 46 i 47 k.p.a.).

[Zmiana adresu] W toku postępowania strona jest zobowiązana do poinformowania organu administracji o każdej zmianie adresu. Zaniedbanie w tym zakresie spowoduje doręczenie pisma na nieaktualny adres, ze skutkiem doręczenia (art. 41 k.p.a.).

[Ogłoszenie publiczne] Strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia (art. 49 k.p.a.).

[Sposoby dokonywania doręczeń] W postępowaniu karnym wezwania, zawiadomienia oraz inne pisma, od których daty doręczenia biegną terminy, doręcza się przez operatora pocztowego albo pracownika organu wysyłającego, a w razie niezbędnej konieczności przez Policję. Jeżeli w sprawie ustalono tylu pokrzywdzonych, że ich indywidualne zawiadomienie o przysługujących im uprawnieniach spowodowałoby poważne utrudnienie w prowadzeniu postępowania, zawiadamia się ich poprzez ogłoszenie w prasie, radiu lub telewizji (art. 131 k.p.k.).

[Doręczenia, gdy nie można zastać adresata] Pismo doręcza się adresatowi osobiście. W razie chwilowej nieobecności adresata w jego mieszkaniu, pismo doręcza się dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było – administracji domu, dozorcy domu lub sołtysowi, jeżeli podejmą się oddać pismo adresatowi. Pismo może być także doręczone za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej. W takim wypadku dowodem doręczenia jest potwierdzenie transmisji danych (art. 132 k.p.k.).

[Pozostawienie pisma] Jeżeli doręczenie jest niemożliwe, wówczas pismo przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego pozostawia się w placówce pocztowej, a przesłane w inny sposób w najbliższej jednostce Policji albo we właściwym urzędzie gminy (art. 133 k.p.k.).

Adresatowi pozostawia się zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej bądź na drzwiach mieszkania adresata lub w innym widocznym miejscu ze wskazaniem, gdzie i kiedy pismo pozostawiono oraz że należy je odebrać w ciągu 7 dni. W przypadku nieodebrania pisma w tym terminie, czynność zawiadomienia powtarza się jeden raz. Pismo można również pozostawić osobie upoważnionej do odbioru korespondencji w miejscu stałego zatrudnienia adresata. Doręczenie pisma uznaje się za dokonane w dniu jego odebrania lub po upływie terminu do jego odebrania.

W wypadkach nie cierpiących zwłoki można wzywać lub zawiadamiać osoby telefonicznie albo w inny sposób stosownie do okoliczności, pozostawiając w aktach odpis nadanego komunikatu z podpisem osoby nadającej (art. 133 k.p.k.).

[Odmowa przyjęcia] Jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma albo pokwitowania jego odbioru, doręczający sporządza na zwrotnym pokwitowaniu odpowiednią wzmiankę. W takiej sytuacji doręczenie uważa się za dokonane. Pismo nie przyjęte przez adresata, zwraca się organowi wysyłającemu(art. 136 k.p.k.).

[Szczególne sposoby doręczania] Pisma adresowane do żołnierzy oraz funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Celnej i Służby Więziennej można doręczyć adresatom za pośrednictwem ich przełożonych, przy czym wezwania przeznaczone dla żołnierzy pełniących zasadniczą służbę wojskową przesyła się do dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, w celu doręczenia i zarządzenia stawienia się stosownie do wezwania (art. 134 k.p.k.).

[Adres dla doręczeń] Strona, a także osoba niebędąca stroną, której prawa zostały naruszone, przebywająca za granicą, ma obowiązek wskazać adresata dla doręczeń w kraju; w razie nieuczynienia tego pismo wysłane na ostatnio znany adres w kraju albo, jeżeli adresu tego nie ma, załączone do akt sprawy uważa się za doręczone. Jeżeli strona, nie podając nowego adresu, zmienia miejsce zamieszkania lub nie przebywa pod wskazanym przez siebie adresem, pismo wysłane pod tym adresem uważa się za doręczone. Nie dotyczy pism wysłanych po raz pierwszy po prawomocnym uniewinnieniu oskarżonego (art. 138 k.p.k.).

[Doręczanie przedstawicielom stron] Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, orzeczenia, zarządzenia, zawiadomienia i odpisy, które ustawa nakazuje doręczać stronom, doręcza się również obrońcom, pełnomocnikom i ustawowym przedstawicielom (art. 140 k.p.k.).

[Doręczenia osobom pozbawionym wolności] Osobom pozbawionym wolności doręcza się pismo za pośrednictwem administracji odpowiedniego zakładu (art. 134 k.p.k.).

[Doręczenia pełnomocnikowi stron] Pismo przeznaczone dla adresata nie będącego osobą fizyczną albo dla obrońcy lub pełnomocnika, doręcza się w biurze adresata osobie tam zatrudnionej (art. 134 k.p.k.).

[Zmiana adresu] Jeżeli strona, nie podając nowego adresu, zmienia miejsce zamieszkania lub nie przebywa pod wskazanym przez siebie adresem, pismo wysłane pod tym adresem uważa się za doręczone. Nie dotyczy pism wysłanych po raz pierwszy po prawomocnym uniewinnieniu oskarżonego (art. 139 k.p.k.).

Dokumenty do pobrania: Wniosek o przywrócenie terminu - pobierz
finansowanie